คน
Personalities in 8 Rooms
8 ห้องแห่งบุคลิกภาพ: คุณอยู่ห้องไหนบ้างคะ?
บทความนี้เราได้รับแรงบันดาลใจ และเนื้อหามาจากการเข้าเรียนคลาส Human Resource & Organization Behavior ของ ศ.ดร.มณีวรรณ ฉัตรอุทัย ขอกราบขอบพระคุณอาจารย์เป็นอย่างสูงที่ถ่ายทอดความรู้ให้กับศิษย์ค่ะ
ในบทความนี้เราอยากเล่าถึงบุคคลิกภาพ 8 แบบที่ได้เรียนมา ดังนี้ค่ะ
- Locus of Control
เป็นผลงานของนักจิตวิทยาชื่อ Julian B. Rotter (จูเลียน บี. ร็อตเตอร์) โดยมีแนวคิดในเรื่องของความเชื่อในอำนาจควบคุม ซึ่งเชื่อว่าเหตุการณ์ในชีวิตของตนเองมาจากอะไร โดยแบ่งออกเป็น external และ internal
— External เชื่อว่าชีวิตของตน “ถูกควบคุมจากภายนอก” เช่น โชคชะตา พรหมลิขิต เทพเจ้า เทวดา ฟ้าดิน หรือคนอื่นที่มีอำนาจมากำหนดให้ เราไม่ได้กำหนดชีวิตของเราเอง เราอาจเห็นคนกลุ่มนี้ดำเนินชีวิตด้วยแรงขับเคลื่อนจากปัจจัยภายนอกต่างๆ
— Internal (Master of own fate) เชื่อว่าชีวิตของตน “อยู่ในกำมือของตัวเอง” ความสำเร็จหรือความล้มเหลวมาจากความสามารถ ความพยายามของตนเอง ตนเป็นที่พึ่งแห่งตนอย่างแท้จริง - Grit
แนวคิดนี้ถูกคิดค้นโดยศาสตราจารย์ Angela Duckworth นักจิตวิทยาจาก University of Pennsylvania
สามารถสรุปสั้นๆ ว่า Grit ประกอบด้วย 2 สิ่ง คือ Passion + Perseverance
นั่น คือ ความหลงใหลบวกกับความพากเพียร ทำให้เกิดความสำเร็จในเป้าหมายระยะยาว เป็นคุณลักษณะของคนที่ “ไม่ยอมแพ้ง่าย ๆ” แม้ต้องเจออุปสรรคหรือใช้เวลานาน คนที่มี Grit ไม่จำเป็นต้องเก่งที่สุด แต่คือคนที่ “ไม่หยุด” จนกว่าจะสำเร็จ - Growth Mindset
ถูกพัฒนาโดย ศาสตราจารย์ Carol S. Dweck นักจิตวิทยา จาก Stanford University
คนที่มี Growth Mindset เชื่อว่าความรู้ ความสามารถ สติปัญญา ทักษะต่างๆ สามารถพัฒนาได้ผ่านความพยายาม การเรียนรู้ ไม่ยอมแพ้เมื่อเจออุปสรรค และมองข้อผิดพลาดเป็นโอกาสในการเติบโต - Machiavellian
มาจากผลงานของ Niccolò Machiavelli (นิกโคโล มาเคียเวลลี, ค.ศ. 1469–1527) นักการเมือง นักปรัชญา และนักเขียนชาวอิตาลี
เป็นบุคคลิกที่น่ากลัวแฝงไปด้วยเล่ห์เหลี่ยม ยึดมั่นในเป้าหมาย ไม่สนใจวิธีการ ทำทุกอย่างให้ได้มา บุคคลที่มีแนวโน้มใช้กลยุทธ์ ชักใย และควบคุมผู้อื่นเพื่อผลประโยชน์ของตนเอง โดยไม่สนใจศีลธรรมหรือความรู้สึกของผู้อื่น เก่งในการอ่านเกมและมักซ่อนเจตนาไว้เบื้องหลังความน่าเชื่อถือและเสน่ห์ - Narcissism
แนวคิดนี้ถูกทำให้เป็นทฤษฎีโดย Sigmund Freud
บุคคลิกภาพแบบนาร์ซิซซิส คือ บุคคลที่หลงตัวเองสูง ต้องการคำชื่นชมและการยอมรับตลอดเวลา มักขาดความเห็นอกเห็นใจ ใช้อารมณ์เพื่อควบคุมคนอื่น และเจ็บปวดง่ายเมื่อไม่ได้รับความสนใจหรือถูกวิจารณ์ - Self Esteem
ผู้บุกเบิกแนวคิดนี้ William James (นักจิตวิทยาและนักปรัชญาชาวอเมริกัน, 1842–1910)
คือ ความรู้สึกเห็นคุณค่าในตัวเอง ซึ่งมีได้ทั้งต่ำ พอดี และสูงเกินไป คนที่มี Healthy Self-Esteem จะยอมรับทั้งจุดแข็งและจุดอ่อน มองตนเองและผู้อื่นอย่างเท่าเทียม ส่วนความรู้สึกต่ำหรือล้นเกิน อาจทำให้มองโลกผิดเพี้ยนและส่งผลต่อความสัมพันธ์กับผู้อื่น - Self Monitoring
ถูกพัฒนาโดย Mark Snyder นักจิตวิทยาสังคม (Social Psychologist) ในช่วง ทศวรรษ 1970s
เป็นบุคคลิกที่ใช้ในการปรับพฤติกรรมให้เข้ากับสถานการณ์ทางสังคม
— High Self Monitors: จะยืดหยุ่น ปรับตัวเก่ง
— Low Self Monitors: จะซื่อตรงกับตัวเอง แสดงออกเหมือนกันทุกที่ ทุกสถานการณ์ ทุกกลุ่มความสัมพันธ์ - Type A / Type B
ถูกเสนอครั้งแรกโดย Dr. Meyer Friedman และ Dr. Ray Rosenman สองแพทย์โรคหัวใจชาวอเมริกัน ในช่วง ทศวรรษ 1950s
— Type A : เป็นคนจริงจัง แข่งขันสูง ควบคุมเวลา ทำงานหนัก และเครียดง่าย มักผลักดันตัวเองด้วยเดดไลน์
— Type B : มีความยืดหยุ่น ใจเย็น ปรับตัวเก่ง เครียดน้อย และมีความคิดสร้างสรรค์มากกว่า
ก่อนที่เราจะได้เรียนเรื่องนี้ เราได้อ่านหนังสือ 2 เล่ม ที่เขียนไว้ดีมาก
คือ Growth mindset (จะมีเล่าเกี่ยวกับ Fix mindset เอาไว้คู่กันด้วยนะคะ)
กับ Grit ค่ะ ซึ่งจะอธิบาย 2 บุคคลิกนี้ไว้อย่างละเอียดน่าสนใจมากๆ ค่ะ
ขอให้ทุกท่านสนุกกับการอ่านนะคะ
บทความนี้เผยแพร่ครั้งแรกบน Medium